Gabrielle Chanel, gelezen als Hout
De drang, de knip, het instinct om te beslissen: in de taal van de elementen leest Gabrielle Chanel zich als Hout. Een portret in interpretatie.
Gewoonlijk plaatst men haar aan de kant van de sobere elegantie, en dat is een verkeerde lezing. Wat in haar verhaal opvalt, is niet de terughoudendheid: het is de stuwing. Ze knipte haren af, verkortte rokken, verwijderde korsetten, nam een stof voor mannenondergoed en maakte er een jurk van. Elk gebaar is een beslissing die genomen wordt vóór de anderen klaar zijn met wikken en wegen.
In onze lezing van de vijf elementen draagt dat een naam. Zij leest zich, in onze ogen, als het archetype van Hout — een lezing van het beeld dat zij ons heeft nagelaten, een portret in interpretatie, getekend vanuit de publieke figuur die zij heeft opgebouwd.
Het element dat stuwt
Hout hoort bij de lente, bij het sap, bij de tak die het licht zoekt zonder toestemming te vragen. Het is het element van initiatief, van drang, van voorwaartse beweging.
Het kenmerkt zich niet door soberheid maar door richting. Als het iets wegneemt, is dat niet uit liefde voor het weinige: het is omdat dat iets de beweging hindert. Een korset hindert de beweging. Een lange rok hindert de beweging. Soberheid was niet het doel — het was het resultaat.
Dat is een onderscheid dat telt, en het scheidt Hout van Metaal, waarmee het vaak wordt verward.
De drang en zijn keerzijde
Hout heeft een niet-onderhandelbare eis: het heeft een uitweg nodig. Wanneer het die heeft, is het prachtig. Wanneer het die niet heeft, keert de drang zich naar binnen — hij wordt ongeduld, droogte, scherpte.
Wie haar gekend heeft, beschrijft beide. Het is dezelfde kracht, al naargelang ze al dan niet een richting vindt.
Wat Hout met het gezicht doet
Het toont zich aan de slapen — de huid loopt daar iets voller, iets glanzender, en de glans keert terug wanneer de druk stijgt. De kaak spant zich ’s avonds, de nek bij het ontwaken, de lijn tussen de wenkbrauwen tekent zich vóór al het andere af.
Het is geen gezicht dat uitzakt of zich uitholt: het is een gezicht dat zich spant. Het veroudert door slijtage eerder dan door toeval, en wat het nodig heeft is geen rust — het is een gerichte drang.
En u
De scherpte van een levenslijn laat zich niet kopiëren. Wat in iemand stuwt, komt uit haar natuur, en een natuur leent men niet.
De uwe beslist nu al over de manier waarop u vooruitgaat, over wat u spant en wat u verlicht. Ze laat zich niet lezen in een spiegel, die alleen toestanden toont, maar vanaf het begin — vanaf de dag waarop u bent aangekomen.