Οι κινήσεις της μητέρας μου — τι τις κάνω;

Η μητέρα μου είχε ένα μπουκαλάκι ροδόνερο πάνω στην τουαλέτα της. Δεν το ανέφερε ποτέ, το χρησιμοποιούσε κάθε βράδυ. Όταν άρχισα να φροντίζω το δέρμα μου, δεν έψαξα παραπέρα: αγόρασα το ίδιο μπουκαλάκι. Όχι επειδή ήταν το καλύτερο, αλλά επειδή ήταν το δικό της. Χρόνια αργότερα, η αισθητικός μου μού επισήμανε ότι αυτή η κίνηση, το δροσερό ταμπονάρισμα μετά το ντεμακιγιάζ, ήταν από τα πιο σωστά πράγματα που μπορεί να κάνει κανείς. Δεν χρειάστηκε να με πείσει. Το είχα ήδη από κάποια που εμπιστευόμουν.

Όσα μεταδίδονται χωρίς να το καταλάβουμε

Υπάρχουν κινήσεις που δεν τις διαλέγουμε. Τις έχουμε δει εκατοντάδες φορές, τις έχουμε απορροφήσει χωρίς να το ξέρουμε. Ο τρόπος που η γιαγιά μου ταμποναριζόταν την κρέμα στα μάγουλα, πάντα από κάτω προς τα πάνω, πάντα με τρία δάχτυλα. Ο τρόπος που η μητέρα μου περίμενε να είναι ακόμα νωπό το πρόσωπό της για να εφαρμόσει το προϊόν της, γιατί «έτσι απορροφάται καλύτερα». Δεν θυμάμαι να μου το εξήγησε κανείς. Θυμάμαι ότι το κάνω.

Αυτές οι κινήσεις έχουν μια αξία που τίποτα δεν την αντικαθιστά. Μας συνδέουν με γυναίκες που φρόντισαν τον εαυτό τους πριν από εμάς, με τα μέσα που είχαν. Μας θυμίζουν ότι η ομορφιά δεν είναι πρόσφατη εφεύρεση, ότι ασκείται από πάντα, στα μπάνια, στην ησυχία, χωρίς μάρτυρες. Η αισθητικός μου μού λέει συχνά ότι αυτό που μετράει δεν είναι η ποσότητα των προϊόντων που χρησιμοποιεί κανείς, αλλά η σταθερότητα της κίνησης. Οι μητέρες μας ίσως δεν το ήξεραν με αυτούς τους όρους, αλλά το εφάρμοζαν.

Δεν είναι όλα για να τα κρατήσουμε, και δεν πειράζει

Πρέπει επίσης να μάθουμε να κοιτάμε όσα παραλάβαμε με λίγη απόσταση. Η γιαγιά μου περνούσε ένα βαμβάκι εμποτισμένο με οινόπνευμα στο πρόσωπό της κάθε πρωί. Έλεγε ότι «ξυπνούσε το δέρμα». Κανείς δεν θα το έκανε σήμερα, και σωστά δεν το κάνουμε. Δεν ήταν μια κακή κίνηση από μόνη της, ήταν μια κίνηση της εποχής της. Ανήκε σε έναν τρόπο να βλέπουμε το δέρμα που έχει αλλάξει.

Το να ξεχωρίζουμε δεν σημαίνει να αρνούμαστε. Σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι κάποια πράγματα μας μεταδόθηκαν επειδή αυτό ήταν που ξέραμε να κάνουμε εκείνη τη στιγμή. Μπορούμε να είμαστε ευγνώμονες για την πρόθεση χωρίς να επαναλαμβάνουμε την κίνηση. Η μητέρα μου με έμαθε να ντεμακιγιάρομαι κάθε βράδυ, ακόμα κι αν είμαι κουρασμένη, ακόμα κι αν είναι αργά. Αυτή την αρχή την κρατάω. Το σαπούνι που χρησιμοποιούσε, όμως, δεν μου ταιριάζει. Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.

Όσα βλέπει η αισθητικός μου και δεν τα βλέπω εγώ

Όταν πήγα στη σημερινή μου αισθητικό, της μίλησα για τις συνήθειές μου. Όχι για να τις κρίνει, αλλά επειδή ήθελα να με γνωρίσει. Εκείνη ήταν που με έμαθε να διαβάζω το δέρμα μου αλλιώς. Μου έδειξε ότι κάποιες κινήσεις που είχα από τη μητέρα μου ταίριαζαν απόλυτα στη φύση μου, και ότι άλλες όχι. Δεν μου ζήτησε να αλλάξω τα πάντα. Μου ζήτησε να καταλάβω.

Εκεί είναι που η μετάδοση αποκτά όλο της το νόημα. Δεν κρατάμε μια κίνηση επειδή προέρχεται από κάποιον που αγαπάμε, αλλά επειδή μας ταιριάζει. Η αισθητικός μου με βοήθησε να κάνω αυτό το ξεκαθάρισμα με καλοσύνη. Δεν μου είπε ποτέ «η μητέρα σου είχε άδικο». Μου είπε: «αυτό σας συνοδεύει, εκείνο δεν σας συνοδεύει». Και κατάλαβα ότι η πίστη σε ένα πρόσωπο δεν απαιτεί να επαναλαμβάνουμε ό,τι έκανε εκείνο.

Η διάρκεια είναι η απόδειξη

Αυτό που με καθησυχάζει δεν είναι ό,τι μόλις κυκλοφόρησε. Είναι ό,τι αντέχει στον χρόνο. Η μητέρα μου χρησιμοποιούσε το ίδιο προϊόν για χρόνια. Το άλλαζε μόνο αν άλλαζε το δέρμα της, ή αν της το συνιστούσε η αισθητικός της. Δεν έτρεχε πίσω από υποσχέσεις. Εμπιστευόταν ό,τι διαρκούσε.

Το ίδιο κάνω κι εγώ. Το μπουκαλάκι με το ροδόνερο είναι ακόμα εκεί, αλλά η χρήση του δεν είναι πια η ίδια. Η αισθητικός μου μού εξήγησε γιατί μου ταίριαζε, τι πρόσφερε στο δέρμα μου, πώς να το εντάξω σε μια ρουτίνα που εξελίχθηκε μαζί μου. Η κίνηση έμεινε. Το νόημα έγινε πιο ακριβές. Αυτό σημαίνει μετάδοση: να κρατάμε ό,τι μας διαμόρφωσε, και να δεχόμαστε ότι η συνέχεια γράφεται με άλλους ανθρώπους, με άλλα βλέμματα.

Όσα μεταδίδονται από τη μια γυναίκα στην άλλη δεν μετριούνται σε προϊόντα. Μετριούνται σε εμπιστοσύνη. Αν έχετε την τύχη να έχετε μια αισθητικό που σας γνωρίζει, που σας παρακολουθεί χρόνια, ζητήστε της να σας βοηθήσει να διαβάσετε όσα παραλάβατε. Θα ξέρει να σας πει τι σας ανήκει, τι ανήκει σε μια άλλη εποχή, και τι αξίζει να συνεχιστεί. Κι αν δεν ξέρετε από πού να αρχίσετε, αρχίστε από ό,τι κάνετε ήδη χωρίς να το σκέφτεστε. Συχνά εκεί βρίσκεται το ουσιώδες.